search
top

Osmanlıda Kripto Hristiyanlar

Kitabın adı: Osmanlı’da Kripto Hristiyanlar
Yazarı: Dr. Ahmet Türkan
Yayın evi: Kitabevi, 2012
Baskı: 1. Baskı, 178 sayfa.
İçerik:
Osmanlı, yönetimi altında bulunan gayrimüslim unsurların dinine, diline, örf ve adetlerine karışmamış onları himaye etmiştir. Tanzimat Dönemi’nde devletin zayıflamasıyla gelişen süreçte gayrimüslimlere birçok hak verilmiştir. Ancak bu haklar gayrimüslimlerin sorunlarını bitirmek bir yana yeni problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Artı dış devletler olaylara müdahil olmaya ve misyonerler çok rahat bir şekilde propaganda yapmaya başlamışlardır. Süreç Osmanlı Devletinin aleyhine gelişen olaylarla devam etmiştir.
Osmanlı Tanzimat fermanıyla birçok kırmızı çizgisinden vaz geçmiştir. Gayrimüslimler cizye vergisi vermez olmuşlar Müslim gayrı Müslim ayrımı ortadan kalkmış ve tüm tebaanın eşitliği ilkesi esas alınmıştır. Bu statü eşitliği Müslümanları üzerken gayri Müslimleri oldukça memnun etmiştir. Bu eşitlik bir gerçeği de gün yüzüne çıkarmıştır. O da, devletin tüm imkânlarından faydalanmak için Müslüman gözüken Kripto (Gizli) Hristiyanların, gerçek inançlarını açığa vurmalarıdır.
Onlar Müslüman gözükse de, aslında kendi inançlarını gizlice yaşıyorlardı. Fakirlikten kurtulmak, cizye vermemek ve bulunduğu bölgeden çıkmamak gibi nedenlerle asıl inançlarını gizliyordu. Çocuklarına görünüşte Müslüman ismi veriyorlar, fakat gerçekte Hristiyan ismi koyarak vaftiz ediyorlardı. Hatta ramazan ayında oruç bile tutuyorlar, ancak Hristiyanlığın ibadetlerini de gizlice yerine getiriyorlardı. Evlilik işlemlerini görünüşte İslami kurallara göre yaparken yine gizlice Hristiyan inancının vecibelerini de uyguluyorlardı. Cumaya gittikleri gibi kiliseyi de ihmal etmiyorlardı. Bu insanlar Tanzimat açılımıyla Hristiyan olduklarını açıktan ilan etmeye başladılar. Hristiyanlaşanlar içerisinde zamanında imamlık yapan insanların dahi bulunması Osmanlıyı şaşkına çevirdi.
Devlet, Hristiyanlaşma (tanassur) hadiselerinin yaşandığı bölgelere müfettişler gönderdi. Müfettişlerin tuttuğu raporlarda bu olayın siyasi ve dinî açıdan devlete çok büyük zararı dokunacağı belirtilmiş. Bunun üzerine devlet bu olayları önleyecek bir takım tedbirlere başvurulmuş. Ancak trajikomik pek çok hadiseler yaşanmıştır.
Arşiv belgelerine dayanan ve büyük bir emeğin ürünü olan bu eserde Dr. Ahmet Türkan, din değiştiren bu insanların psiko-sosyal ve siyasal arka planını irdelemektedir.
ekremözbay

Yorum Yapın

You must be logged in to post a comment.

top